Kunstmatige intelligentie

Een AI-agent kan handelen, maar met welke rechten

Zodra een AI-systeem niet alleen antwoordt maar ook tools gebruikt, wordt de kernvraag welke acties zijn toegestaan en hoe je ze kunt stoppen.

Bronnen geraadpleegd op 2026-09-15

Begin met lezenBekijk de bronnen
Robot die toegangsrechten voor databank, e-mail, bestanden en internet configureert
Synthetic editorial illustration

Kader

Van antwoord naar actie verandert de risicoklasse

Een chatbot die tekst terugstuurt en een agent die e-mail kan verzenden, bestanden wijzigen of API’s aanroepen hebben niet hetzelfde impactniveau. Zodra een model acties mag uitvoeren, worden toolrechten, identiteit en grenzen onderdeel van het beveiligingsmodel.

bronnenOWASP

Consensus

Te veel bevoegdheid vergroot één fout

OWASP beschrijft excessive agency als een risico wanneer een model meer functionaliteit, rechten of autonomie krijgt dan nodig. Een fout antwoord is dan niet alleen tekst; het kan leiden tot een wijziging, verzending of verwijdering. Least privilege beperkt de mogelijke schade.

bronnenOWASP

Controverse

Gelezen inhoud kan ook kwaadaardige instructies bevatten

Prompt injection kan via een document, webpagina of bericht instructies in de context van een agent brengen. Wanneer de agent daarna tools mag gebruiken, kan onbetrouwbare inhoud proberen het gedrag te sturen. Filters alleen lossen dat probleem niet volledig op.

bronnenOWASP

Gevolgen

De impact hangt af van echte koppelingen

Een demonstratie-agent zonder schrijfrechten is iets anders dan een agent met toegang tot productie, CRM, betalingen of cloudbeheer. Hetzelfde model kan dus een heel ander risicoprofiel hebben afhankelijk van credentials, netwerk en toolset.

bronnenOWASPCNIL

Richting

Begin met minimale macht en zichtbare bevestiging

Gebruik aparte serviceaccounts, beperkte scopes, expliciete bevestiging voor gevoelige acties en logging die achteraf te controleren is. Voeg waar mogelijk budgetten, rate limits en een kill switch toe. Test ook hoe de agent reageert op vijandige of dubbelzinnige inhoud.

bronnenOWASPOWASP

LES5C / 05

De kern, zonder het onderwerp af te sluiten

Een agent hoort alleen de bevoegdheden te krijgen die voor zijn taak nodig zijn. Scheid lezen en schrijven, vraag bevestiging voor onomkeerbare acties, beperk externe toegang en zorg voor logging en een echte stopmogelijkheid.

Dit overzicht is niet uitputtend en geen persoonlijk advies. Grenzen en bronnen horen bij de inhoud.

Lees verder